Bebek Gazı Nasıl Çıkarılır? Pozisyonlar ve Teknikler

Bebeğin gazını çıkarmak için en pratik yol, beslenmenin ortasında ve sonunda bebeği birkaç dakika dik pozisyonda tutup sırtını aşağıdan yukarı doğru nazikçe sıvazlamak veya avuç içiyle hafifçe okşamaktır. Omuzda dik tutma, dizde oturtma ve kucakta yüzüstü destekleme en sık kullanılan üç pozisyondur.

Her beslenmede gaz çıkmayabilir. 3–5 dakika denedikten sonra gaz gelmiyorsa ısrar etmeyin; bebeği rahat bir pozisyonda bırakmak yeterlidir.

Bu sayfa uygulamalı teknikleri anlatır. Gaz sancısının nedenleri, belirtileri ve kolik konusu ayrı rehberimizdedir. Endişe verici bulgularda çocuk hekimine başvurun.

Gaz çıkarma neden işe yarar?

Bebekler emerken bir miktar hava yutar. Bu hava mide üst bölümünde birikir; dik pozisyon havanın yukarı çıkmasını ve geğirmeyle atılmasını kolaylaştırır.

Gaz çıkarma zorunlu bir işlem değildir, ancak yutulan havanın fazla olduğu durumlarda huzursuzluğu ve beslenme sonrası kusmayı azaltmaya yardımcı olabilir.

Pozisyon 1 — Omuzda dik tutma

Bu pozisyon yenidoğanlar dâhil her yaşta uygulanabilir; tek koşul baş ve boyun desteğinin sürekli olmasıdır.

• Omzunuza temiz bir bez veya önlük koyun.
• Bebeği göğsünüze yaslayarak dik tutun; çenesi omzunuzun üzerine gelsin.
• Bir elinizle başını ve boynunu destekleyin.
• Diğer elinizle sırtını belden omuza doğru yavaşça sıvazlayın veya avuç içiyle hafifçe okşayın.
• 3–5 dakika deneyin; gaz gelmezse pozisyonu değiştirin.

Pozisyon 2 — Dizinizde oturtma

Boyun kontrolü henüz gelişmemiş bebeklerde bu pozisyonda ekstra dikkat gerekir; baş her zaman destekli olmalıdır.

• Bebeği kucağınızda, size yan bakacak şekilde oturtun.
• Baş parmağınız ve işaret parmağınızla çenesini kavrayarak çeneyi ve göğsü destekleyin; boğazına baskı yapmayın.
• Gövdesini hafifçe öne eğin.
• Boşta kalan elinizle sırtını aşağıdan yukarı doğru nazikçe sıvazlayın.

Pozisyon 3 — Kucakta yüzüstü destekleme

Bu pozisyon yalnızca bebek uyanıkken ve siz gözetim altındayken uygulanır. Bebekler uyku için her zaman sırt üstü yatırılmalıdır.

• Oturur pozisyonda bebeği kucağınıza yüzüstü, karnı bacaklarınıza gelecek şekilde yatırın.
• Başı vücudundan biraz yukarıda kalsın ve bir elinizle desteklensin.
• Sırtına nazikçe dairesel hareketlerle masaj yapın veya hafifçe okşayın.

Karın masajı ve bisiklet hareketi

Bu hareketler beslenmeden hemen sonra değil, beslenmeden bir süre sonra denendiğinde daha rahat tolere edilir.

• Bebeği sırt üstü, düz bir yüzeye yatırın.
• Avuç içinizle göbek çevresinde saat yönünde nazik dairesel hareketler yapın.
• Bacaklarını tutup bisiklet çevirir gibi yavaşça karına doğru itip açın.
• Bebek ağlıyor, kasılıyor veya rahatsız oluyorsa uygulamayı bırakın.

Yenidoğanda gaz çıkarma: nelere dikkat etmeli?

• Baş ve boyun her pozisyonda desteklenmelidir.
• Sırta vurmak yerine sıvazlamak veya avuç içiyle hafifçe okşamak tercih edilir; sert vuruşlardan kaçının.
• Bebeği asla sarsmayın veya sallayarak gaz çıkarmaya çalışmayın.
• Beslenmenin ortasında bir kez, sonunda bir kez denemek çoğu bebek için yeterlidir.
• Bir miktar süt gelmesi (regürjitasyon) sık görülür; bez veya önlük hazır bulundurun.

Gaz birikimini azaltan beslenme alışkanlıkları

• Emzirmede kavramayı kontrol edin: bebek yalnızca meme ucunu değil, areolanın bir bölümünü de ağzına almalı.
• Biberonla beslemede başlığın sürekli sütle dolu olmasını sağlayın; hava çekilmesini azaltır.
• Akış hızı bebeğe uygun olmayan başlıkları değiştirin; bebek boğulur gibi yutkunuyorsa akış hızlıdır.
• Bebeği aç kalıp aşırı hızlı emeceği noktaya gelmeden besleyin.
• Beslenme sırasında bebeği tamamen yatay tutmak yerine hafif eğimli pozisyonda destekleyin.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Bu bulgular gaz ile açıklanmaz; çocuk hekimi değerlendirmesi gerekir.

• 3 aydan küçük bebekte 38 °C ve üzeri ateş
• Fışkırır tarzda tekrarlayan veya yeşil (safralı) kusma
• Dışkıda kan, sürekli ishal
• Kilo alamama, beslenmeyi reddetme
• Karında belirgin şişkinlik ve dokununca ağrı
• Uyandırmakta zorlanma, aşırı halsizlik